میدان نقش جهان از دیدگاه میرزا غلام حسین افضل الملک

    بخش هایی که از نظرتان می گذرد قسمت هایی از دست نوشته های میرزا غلام حسین افضل الملک (1241-1308 هجری خورشیدی) می باشد که در عهد ناصری می زیسته است. بخش های مربوط به میدان نقش جهان از سفرنامه ی اصفهان او انتخاب شده است.
    ابتدای آبادی این شهر، از شاه عباس بزرگ است. پیش از آن شاه اسماعیل و شاه طهماسب هم جا به جا قلیل بنا نموده اند و شاه عباس عمارات دولتی را به همان محل بنای جد خود شاه اسماعیل که باغی ساخته و به نقش جهان موسوم نموده طرح انداخت و بیوت و قصور عالیه ساخت و میدان وسیع نقش جهان را بنا کرد که کنون به همان وضع موجود است و قصر سردر دروازه بزرگ عمارت معروف به علی قاپی را بساخت.
    بازار قیصریه طرف شمال میدان و چهار بازار اطراف میدان را نیز بنا کرد. بازار قیصریه بازار وسیع و دکه های آن از سنگ عریض ساخته و متن بازار نیز سنگفرش است. دکان ها را دو طبقه ساخته اند. زیر و بالا خانه دارد تمام از آجر و بسیار خوش نماست و بزازان در آن نشسته اند. ضرابخانه و کاروانسرای معروف به شاه در آن واقع است. این بازار چندان طویل نیست. به عقب آن، بازار چیت سازها است به همان وضع و به آن ارتفاع نیست و در آن چهار بازار نیز ساخته شده و سردر این قیصریه به طرف میدان ایوانی خوب ساخته شده و دروازه ی بازار بر آن است؛ در ایران نظیر ندارد. مهندسین نقشه ها برداشته و نتوانسته اند مثل آن بسازند.
    .
    .
    .
    از جمله محله های معتبره در محله دولت میدان نقش جهان است که پیش روی عمارت دولتی به طرف شرق ساخته شده و در کمال وسعت است و مجره های زیر و بالا اطراف آن برای منزل و محل لشکر ساخته اند و در دروازه ی در آن به عمارت شاهی گشاده که سردر یکی علی قاپی است و دیگری سردر مختصری دارد مشهور به سردر خورشید و گویا اولی راه به دیوانخانه و دویمی راه به اندرونخانه بوده است. دروازه ی قیصریه به طرف شمال این میدان و در مسجد جامع عباسی محاذی آن به طرف جنوب می باشد و طرف شرق میدان مواجهه عمارات دولتی، ایوان  و در مسجد معروف شیخ لطف الله است و در جنبین قیصریه بر طبقه ی بالا نقاره خانه ی دولتی است و حوض بزرگی پیش روی در قیصریه ساخته شده و در اطراف میدان، نهری که کنارهای آن از سنگ است، درست نموده و آب از آن جاری بوده است و به مرور ایام درین میدان خرابی راه یافته، و این اوقات حضرت ظل السلطان آن را در مرمت صورت نوی داده و پایین جوی ها را جوی دیگر طرح کردند و درختان چنار و گل نشانیده و کنون جایی باصفا است. طول میدان پانصد ذرع شاه و عرض آن، یکصد و شصت ذرع است.
/ 0 نظر / 35 بازدید